NHỮNG CÂU ĐỐI THÚ VỊ VỀ ẨM THỰC

 

      NHỮNG CÂU ĐỐI THÚ VỊ VỀ ẨM THỰC

      Ngô Minh

          Người Việt ta thích trào lộng rất sành câu đối. Ngày Tết ngồi bên bàn tiệc Tết nâng chén  bạn bầu đàm đạo về câu đối   lại là những câu đối về các món ẩm thực thì không gì thích thú bằng. Nói đến câu đối không ai quên được Tam Nguyên Yên Đỗ một bậc cao thủ nhất nước ta về câu đối . Nguyễn Khuyến làm hàng mấy trăm câu đối chữ Nôm chữ Hán . Trong đó có rất nhiều câu đối tài hoa về các món nhậu và các loại thực phẩm:

Có chị vợ của một anh hàng thịt  góa chồng khi đang còn rất trẻ. Chị nối nghề chồng mà nên khá giả. Giáp Tết chị mang biếu ông hàng xóm hay chữ của mình đôi quả bồ dục luộc và bát tiết canh lợn. Cụ Yên Đỗ liền ứng tác tặng lại chị bán thịt tốt bụng đôi câu đối về treo Tết (bằng chữ Hán):

                                     Tứ thời bát tiết canh chung thủy;

                                     Ngạn liễu đôi bồ dục điểm trang.

 (Nghĩa là: Bốn mùa tám tiết bền chung thủy dặm liễu gò bồ muốn điểm trang). Câu đối nghĩa bóng là tấm lòng của người vợ trẻ đối với chồng nơi chín suối nghĩa đen chỉ cái ngon của bồ dục tiết canh.  Bằng chữ Hán nhưng cũng dể hiểu (và phải hiểu) theo nghĩa Việt. Thật tài tình.

Đây là câu đối viết cho bà hàng thịt khóc chồng con bị nạn:

          Con ơi con ! Những ước mong kinh sử dùi mài ơn phụ mẫu nỡ dút tình xương thịt

         Chàng hỡi chàng!Sao bội ước hải sơn chan chứa nghĩa phu thê càng đứt cảruột gan

       Những dùi mài chan chứa xương thịt ruột gan..là những từ chỉ riêng nghề hàng thịt mới có   rất thích hợp hoàn cảnh lại gợi đến các món ăn ngon! 

           Trong dân gian cũng truyền tụng nhiều câu đối vay vế thách đối"búa bổ" về các món ăn. Ngày Tết ở  quán nhậu nọ lại dán một vế thách đối  có tới 5 thứ "mồi nhậu" hấp dẫn ( thịt mỡ dò nem chả ) làm "bó tay " nhiều người hay chữ :

 Trời mưa đất thịt trơn như mỡ dò đến hàng nem chả muốn ăn

Lại có câu đối về chuyện nam nữ trữ tình nhưng lại toàn các món thịt chim thịt ếch dùng để làm các món ăn ngon :

        Chàng trai Văn Cốc lên dốc bắn cò đứng lăm le cười khanh khách;

        Cô gái Bát Tràng (chàng) bán hàng thịt ếch ngồi châu chẫu nói ương ương.

          Rõ ràng trong hai vế đối có hai phe: Phe chàng trai là các chim trời: cốc cò le khách. Còn phe cô gái thì toàn loại dưới nước: chàng (chẫu chàng) ếch chẫu ễnh ương (ương ương). Chơi chữ như thế thật khó sánh!

Về Nghệ An tôi được anh bạn nhà thơ đọc cho một câu thách đối có người bảo đó là câu ra đối của văn Xuân Thiều người thì nói câu đối dân gian . Nghe nói các " ông đồ" ở Báo Nghệ An đã mạnh tay thách nếu ai đối được xin lạy tạ và chịu "cúng" một chiếc  Dream.Vế ra đối thật hóc hiểm.:

        Vô xứ Nghệ đến Quán Hành uống chén rượu gừng nói cà riềng cà tỏi

 Đó là "ngũ vị "để làm ra "cầy tơ bảy món" : Nghệ hành gừng riềng tỏi. Nghe thì thèm mà đối thì gay thật ! Bởi thế mà đến nay vẫn chưa có ai đối được. Nghe nói nhà thơ Thanh Tịnh sinh thời đã đối lại:

          Đến chợ Voi nhớ Kỳ Lừa ăn miếng thịt cầy tán chuyện hưu chuyện vựợn

          Câu đối cũng chỉnh   đủ 5 loại thịt rừng. Nhưng không hay bằng vế ra đối vì câu ra chỉ nói về một món ẩm thực nổi tiếng duy nhất là thịt cầy !

          Các nhà thơ Việt Nam hiện đại cũng có người có câu đối về thực phẩm ăn uống rất hay. Tôi có anh bạn là nhà văn Văn Lợi ở  Đồng Hới rất giỏi câu đối. Hồi còn chế độ cung cấp tết ấy Văn Lợi đến thăm nhà thơ Xuân Hoàng nhà thơ pha cà-phê mời bạn nhưng tìm mãi không biết lọ đường vợ con cất ở đâu bèn xin lỗi chạy vù ra phố. Khi Xuân Hoàng trở về tay cầm gói đường kính Văn Lợi ứng khẩu một vế đối và thách Xuân Hoàng:

       Đường đường nhà thơ Trinh Đường ra ngoài đường mua đường ngoài.

Lúc sinh thời nhà thơ Trinh Đường nghe đọc lại câu đối này cũng vỗ đùi đánh đét:" giỏi giỏi". Nhà thơ Xuân Hoàng hết gãi đầu lại bỏ kính cận giụi mắt từ ấy đến khi qua đời anh vẫn chưa trả xong món nợ của Văn Lợi với vế đối 5 chữ "đường" hóc búa.

Ngô Minh

Gửi Phan Bùi Bảo THi

Cám ơn đã thăm Tết.
Chcú Thi và vợ con năm nay nhiều niềm vui.

Ngô Minh

Gửi Cát Biển

Em gửi anh trái tim Cát Biển
Sóng như bông hồng trắng gọi người

Cám ơn em đã ghé thăm. Chúc khỏe nhiều

phan bùi bảo thy

Gửi anh Ngô Minh

Năm mới em kính chúc anh chị luôn sức khỏe bình an và hạnh phúc...

catbien

Ngày mới

Sớm mai vào thăm anh đọc bài viết về câu đối ẩm thực thật thú vị.
Chúc anh ngày mới nhiều niềm vui!

Ngô Minh

Gửi Thuận Nghĩa

Trước Tết ra thắp nhang ở nhà ông anh đầu ở Phò Trạch không về NT. Dạo này sức khỏe thế nào ? Làm ăn có tấn tới không ? Chúc khỏe nhé.

thuannghia

Hì hì..em xin anh mấy câu đối ni qua quậy bên nhà Bọ Lập cho vui...
Tết ni anh có về Ngư Thủy không?
Em TN

Ngô Minh

Gửi K

Vế đối đẹp. Chcú vui

Ngô Minh

Gửi Vo Văn Hoa

HOA HOA ẨN SĨ VĂN HOA VƯỜN ĐẦY HOA VÃI HOA ĐẦY!
Vế dối được lắm nhưng không phải là nói về một món ăn. Nhưng NM cũng sẽ chuiyển cho Văn Lợi. Chúc khoẻ. Cám ơn

k

THƯƠNG LÀ THƯONG HAI MƯƠI NĂM ĐÈN SÁCH
VÀO NAM RA BẮC MÚA BÚT KHUA GƯƠM
LỪNG LẪY MỘT THỜI SỐNG ĐẸP
CƠM CHẲNG THÀNH
DNAH CHANG83 TOẠI

LỢN PHÈO GIÓ Á MƯA ÂU

XIN ĐỐI

vovanhoaqt

@Nhà thơ Ngô Minh

HOA HOA ẨN SĨ VĂN HOA VƯỜN ĐẦY HOA VÃI HOA ĐẦY!

Được chưa thi sĩ ơi?