TRƯỜNG CA ĐẦU TIÊN VỀ TƯỚNG GIÁP

 Bạn đọc kinh mến. Nhà văn Hoàng Bình TRọng vừa điện cho tôi rằng anh chuẩn bị đi Hà Nội để lĩnh giải thưởng về cuốn Trường ca  Tướng Giáp- Người anh cả của toàn quân . Sách được Trung ương Đoàn TNCS và Hội Nhà văn VN tặng giải nhất về Văn học viết cho thiếu nhi. Xin giới thiệu với  bạn đọc bài viết của Ngô Minh về Trường ca này.
 TRƯỜNG CA ĐẦU TIÊN VỀ TƯỚNG GIÁP

      Ngô Minh

   
          Có thể nói sau chủ tịch Hồ Chí Minh Đại tướng-Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp là người có nhiều sách viết về mình nhất trong lịch sử Việt Nam. Đã có gần  trăm cuốn sách của các tác giả trong nước và nước ngoài viết về Đại tướng thiên tài của chúng ta . Sách nghiên cứu về tiểu sử tài năng quân sự kiệt xuất về nghệ thuật tác chiến sách về Điện Biên Phủ về Đại thắng mùa Xuân 1975  sách văn học viết về chân dung về gia đình về tuổi thơ của Đại tướng... Về thơ đã có nhiều tập thơ tập hợp thơ của nhiều người viết tặng Đại tướng. Riêng trường ca đến nay " Tướng Giáp- Người anh cả của toàn quân" của Hoàng Bình Trọng là trường ca đầu tiên viết về cuộc đời Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Tập trường ca dày 160 trang in khổ 20 5 X 18 5 cm với 8 chương và phần Vĩ thanh do Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành tháng 12/2009 nhân kỷ niệm 55 năm thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam là món quà rất xứng đáng dâng lên Đại tướng Tổng Tư lệnh khi Người tròn 100 tuổi vào năm Canh Dần này. Đối với độc giả tuổi thơ của NXB Kim Đồng Đại tướng là một  huyền thoại. Huyền thoại ấy được kể bằng chất thơ dân dã nồng ấm của nhà văn quê hương Quảng Bình Hoàng Bình Trọng là cuốn sách đáng được chú ý trong tủ sách chuyên đề " Thơ với tuổi thơ" của Nhà  xuất bản. Tôi đã đọc kỹ trường ca Tướng Giáp- Người anh cả của toàn quân với hơn 1300 câu thơ. Tôi nhận ra một điều : đây là tấm lòng thành của một con dân nước Việt  dâng lên vị tướng tài ba lỗi lạc mà gần  gũi giản dị hằng ngày nói tiếng quê hương "gió lào cát trắng" của mình...

Viết trường ca về nhân vật thiên tài tầm cõ như Võ Nguyên Giáp là vô cùng khó nên nhà văn phải  tự nâng tầm của mình lên mới nắm bắt được cái hồn của nhân vật. Mở đầu chương I Hoàng Bình Trọng "tâm sự với  thơ" cũng là nhận thức đầu tiên về hình tượng thơ Võ Nguyên Giáp :

Vì người ấy trí tuệ uyên thâm hồn thơ phải tự nâng cao tầm vóc

Vì người ấy rất  mực sáng trong hồn thơ phải lánh xa nơi phàm tục

Vì người ấy độ lượng khoan dung hồn thơ không có quyền bé nhỏ thấp hèn...

Tâm sự với hồn thơ như thế kêu gọi hồn thơ " muốn xứng đáng với người... hãy chấp cánh bay lên !" nhưng  nhà  thơ lại nhận ra một điều : Tướng Giáp là con người vô cùng giản dị " Về làng quê bà con gọi Người "Cậu Giáp" "Chú Văn"...Ta ăn nói ngu ngơ Người đôn hậu mỉm cười/ Người thực lòng chẳng muốn ai xem mình như "đáng siêu nhân "bậc thiên tài"...Những suy nghĩ nhận thức về hình tượng Võ Nguyên Giáp như vậy đã giúp Hoàng Bình Trọn đã xây dựng được ngôn ngữ và  giọng điệu thơ trong trường ca " Tướng Giáp- Người anh  cả của toàn quân" . Câu chuyện được kể theo thứ tự thời gian rất sinh động từ tuổi  thiếu thời cho đến khi trở thành Đại tướng Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam với Đại thắng Mùa Xuân 1975   rất dễ hiểu câu thơ đôn hậu chữ thơ mộc. Đó là cách  viết trường ca khác  với nhiều người trước đó.

Xin  tóm tắt nội dung các chương để bạn đọc dễ theo dõi bố cục trường ca. Chương I là chương nói về cái nôi sinh ra thiên tài Võ Nguyên Giáp và sự gỡ giữa Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp Báo hiệu niềm vui: Vận nước đến rồi !. Chương II viết về giây phút thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền Giaỉ phóng quân  Ba mươi cánh tay giơ lên chào lá quốc ký / Ba mươi tư cặp mắt hướng thẳng về đồng chí Giáp. Chỉ Vài tháng tuổi từ ba mươi tư chiến sĩ đã được nhân lên thành nghìn thành muôn làm nên Cách mạng Tháng Tám 1945 Võ Nguyên Giáp dẫn quân tiến về Hà Nội... Ta về giữa Ba Đình nắng ấm / Nghe Bác Hồ đọc tuyên ngôn...Chương III giặc Pháp mở trận càn về thôn An Xá bắt cụ Võ Quang Nghiêm bố Đại tướng đưa vào Kinh Đô Huế dùng kế sách phủ dụ cụ Nhằm lợi dụng cụ dùng tình cảm ruột rà để chiêu hồi tướng Giáp. Cụ không nghe chúng giết cụ bằng cách  Buộc cụ vào xe kéo cụ như kéo thanh gỗ mục. Ở chiến  khu Việt Bắc Võ Nguyên Giáp kêu lên :" Giặc giết cha rồi !"...Đây là lần thứ hai gia đình Anh có người bị giặc giết và tra tấn cực hình.../ Cách đấy chưa lâu nhà cách mạng Nguyễn Thị Quang Thái vợ anh / Chết trong nhà pha Hoả Lò Hà Nội / Để lại trên đời đứa con gái  mười tháng tuổi...Chương IV: Tướng Giáp trong chiến dịch phản công 1950-1953 làm cho quân pháp thất bại  trên khắp các chiến trường : Anh khiển tướng điều binh không chi cho quân ta mà cả khiển tướng điều binh quân giặc. Chương V : Điện Biên Phủ : "Cẩm nang đây rồi !"- Võ Nguyên Giáp kêu lên / Bác kính yêu ơi ! Ta phải dùng kế hiểm quân giắc mà lập mưu trừ giặc / Phải chuyển "đánh nhanh giải quyết nhanh" thành "đánh chắc thắng chắc"/ Tướng Giáp lại dán mặt vào bản đồ / Vạch ra những đường hào hành tiến bủa vây chia cắt từng cứ điểm quân thù...Chương VI: Chiến thắng Điện Biên Phủ : Hoan hô Người Anh Cả Của Toàn Quân ! .../Ai cũng muốn công kênh Anh  lên vai đi khắp ba mươi sáu phố  phường Hà Nội / Bởi tên anh gắn liền với chiến công  lững lẫy Điện Biên; Chương VII : Võ Nguyên Giáp chỉ  huy cuộc chiến tranh nhân dân đánh Mỹ : Giặc Mỹ đến đây phải tiến hành một cuộc chiến tranh kỳ lạ nhất trên đời/ Vũ khí  giết chúng có khi chỉ là một thanh tre một thanh củi mục. Chương 8 : Thắng Mỹ : 1975   Thần tốc! Thần tốc ! Tướng Giáp đã lệnh truyền  : Thần tốc !... /Năm đạo hùng binh- Năm cánh Sao vàng.../ Tiến về Sài Gòn ! Tiến về Sài Gòn . Vĩ thanh : Thơ ta ơi/ Ta lại cùng em đến  bên Người Anh Cả Của Toàn Quân/...Ta trộn tỉnh vào mơ. Ta trộn mơ vào thực/...Đất nước có  Anh đất nước to lớn hơn cái tầm cái vóc...

Từng chương một Hoàng Bình Trọng đã dựng nên vóc dáng lịch sử của một anh hùng dân tộc một nhà quân sự thiên tài một nhà văn hoá lớn của đất nước và một MỘT CON NGƯỜI BIẾT KHÓC CƯỜI YÊU GHÉT như mọi người. Trong  trường ca có nhiều  đoạn thơ câu thơ tác giả viết rất say rất xúc động. Về quê hương  của Đại tướng tác giả đúc kết được bản chất con người : Anh sinh ra trên đất Quảng Bình/ Đất của ma xó ma Hời Ô châu ác địa.../Nhưng dù có phải đổi bát cơm bằng máu mồ hôi nước mắt / Con người ở đây vẫn sống với nhau yêu thương chân thật/ Biết tôn sư trọng đạo biết nâng niu từng trang sách Thánh Hiền/ Dấu thua ai bát gạo đồng tiền/ Vẫn cố bằng người biết dăm ba chữ...Đoạn viết về ông Võ Quang Nghiêm bị  giặc bắt rất khí khái:

Giết ta đi ! Các ngươi muốn  bắn muốn chém muốn  xẻo thịt lột da mặc quách

Ta tự hào đã dâng hiên cho đời

một đứa con yêu - đáng nam nhi vẹn toàn tài đức

biết lẽ thịnh suy biết đường còn mất

sẽ thay ta đến nợ nước thù nhà

Nhận được tin cha mất Võ Nguyên Giáp đã khóc rất nhiều : Giữa bốn bề đồng đội Anh để mặc cho nước mắt  rơi/ Không che dấu nỗi đau- mà cần chi che dấu. Sau đó là một đoạn thơ rất thật rất cảm động :

Như kẻ mộng du Anh một mình lần ra bãi đá chân đồi

Trong tiếng gió thì thào xạc xào tiếng lá khô  rơi

Anh nghe như có ai gọi tên mình từ miền xa hun hút

Giữa những cây vải cây sung dập dờn bóng nước

Anh nhận ra đây đó hình bóng của người thân

...Một tổ chim non đã tan tác trong thời tao loạn

Này dáng mẹ khô gầy băng qua bao chặng đường mưa bom bão đạn

Vào kinh kỳ tìm xác chồng bị giặc giết trong tù...

Võ Nguyên Giáp là một vị tướng  có triết lý đánh giặc vô cùng nhân văn  là làm sao  thắng lớn nhưng thương vong ít nhất. Đại tướng tiếc từng giọt máu của lính. Trong trường ca "Người anh cả của toàn quân" rất nhiều lần Đại tướng thức thâu đêm bên tấm bản đồ tác chiến để tìm ra cách đánh tốt nhất : Trong chiến dịch Thu Đông : Để có nhiều  chiến công to lớn mà đồng đội ít hao tổn máu xương / Đêm nay Người Anh Cả Của Toàn Quân hoàn toàn thức trắng...; trong chiến dịch Điện Biên Phủ   đối mặt với đội quân tinh nhuệ Pháp trong tác chiến công thành kiên cố :Đại tướng đứng gập mình giữa quầng sáng ánh đèn bạch lạp/ Trước mắt là tấm bản đồ Điện Biên trải kín mặt bàn :  Bộ đội ta chưa có kinh nghiệm đánh tập đoàn cứ điểm / "Giải quyết nhanh ư ?" Nếu theo kế sách cũ thì quân chủ lực của ta phải  hy sinh hết các sư đoàn.../ Với Võ Nguyên Giáp đây là bài toán khó tìm đáp số nhất trong suốt cuộc đời làm tướng !...

          Từng chi tiết thực trong cuộc đời Đại tướng được Hoàng Bình Trọng tái hiện đúng  không khí ngổn ngang chiến trận lại rất đời mà rất hồn.

           Nhà văn Hoàng Bình Trọng khởi  viết trường ca này từ đầu năm 2007 ở Đồng Hới khi anh còn làm hợp đồng biên tập viên Tạp chí Nhật Lệ. Một mình một cái giường đơn cơm niêu nước lọ cặm cụi viết đêm ngày. Khi không còn làm hợp đồng cho Tạp chí  nữa về nhà ở Quảng Hoà ốm đau liên tục lại không có lương anh vẫn thức đêm viết. Tháng 8-2009 viết xong bản thảo anh đạp xe vào Đồng Hới đọc cho anh Nguyễn Thái Sơn một  người bạn văn nghệ nghe. Anh Nguyễn Thái Sơn thấy trường ca viết chân mộc mà có hồn liền thông tin cho anh Nguyễn Thắng Vu nguyên giám đốc NXB Kim Đồng đã nghỉ hưu biết. Thế là chỉ 3 tháng sau tập thơ được ra mắt độc giả nhỏ tuổi. Trong trường ca nhờ sự giúp đỡ của TTXVN và gia đình Đại tướng có giới thiệu  hơn 20 bức ảnh quý trong đó  có nhiều ảnh tôi mới xem lần đầu rất cảm động như :  Võ Nguyên Giáp năm 1930 Võ Nguyên Giáp  khi còn dạy học ở trường Thăng Long Bác Hồ và Võ Nguyên Giáp  9-1945 ở Hà Nội Võ Nguyên Giáp ( cưỡi ngựa) trên  đường đi chiến dịch biên giới 1950 Võ Nguyên Giáp ( ngồi võng) thăm các chiên sĩ đường Trường Sơn Đại tướng ân cần thăm hỏi thương binh năm 1969.v.v..

           Cám ơn nhà văn Hoàng Bình Trọng đã gửi cho bạn đọc cả nước bức chân dung Đại tướng Tổng Tư lệnh bằng thơ rất đời rất tâm huyết.

           

                           

         

ngominh

Gửi Huy Tập

Chcú mừng giả thưởng của HT và cám ơn Huy Tập đã chia buồn với gia đình.

Huy Tập

Gửi Ngô Minh

Ôi vậy là Cậu đó đã mất ròi ư. Cho Huy Tập gửi lời chia buòn với chị Tâm với cháu...và toàn thể gia đình. Huy Tập được 1 giải nhất và 1 giải 3 cuộc thi sáng tác ca khúc cho TV2 . Mời anh vào Nguyên Hùng để xem chi tiết. Anh Tạo chị Trương tuyết Mai cùng Công ty TV2 chấm . Thế cũng vui ...

Ngô Minh

Gửi Huy Tập

Ngô Minh đi Nghệ An làm tang cậu em vợ 4 ngày nay tôi nay mới về tới nơi nên không trả lời kịp thời thông cảm. Chúc mừng HT được giải.

Huy Tập

Gửi Ngô minh

Chúc mừng trường ca của bác trọng . Huy Tập đã gửi sách tặng của Ngô Minh cho Đình Quang Nguyên Hùng chị em nhà PP chị Đặng nguyệt Anh. Anh Hoàng phủ ngọc Phan cũng mượn Huy Tập để đọc Ngô Minh .
Một tin nữa hôm qua BGK trong đó có Nguyễn Trọng Tạo trương tuyết Mai đã chấm cuộc thi VT2 của Nguyên Hùng... nghe nói HT ẵm giải hi hi. Thôi thế cũng vui có thêm tý thằng tiền bổ trợ cho thằng hưu.

Ngô Minh

Gửi Hoa Huyền

Cám ơn Hoa Huyền đã có thơ chúc mừng Đại tướng.

hoahuyen

Chúc mừng anh Hoàng Bình Trọng cảm ơn anh Ngô Minh đã thông tin tập "Trường ca về Tướng Giáp" - Với những người đã từng một thời là lính... chúng tôi luôn trân trọng Cụ GIÁP - khi cụ 99 tuổi hoahuyen có một bài thơ

Mừng Đại Tướng

Mừng chúc anh Văn chín chín xuân
Suốt đời theo Đảng sống vì dân
Cao tầm bản lĩnh tâm trung nghĩa
Đại nhẫn kiên cường đức chí nhân
Anh cả toàn quân mưu trí dũng
Học trò của Bác chính liêm cần
Năm châu bốn biển lưu tên tuổi
Đệ nhất lừng danh Đại tướng quân

Hoahuyen