LINH THIÊNG "CÔ SÁU"

 

LINH THIÊNG "CÔ SÁU"
 Ngô Minh

 

       
         Nói đến người con gái anh hùng của quê hương Đất Đỏ Võ Thị Sáu thì ai ai cũng biết. Khắp nước ta ở thành phố thị xã nào cũng có đường Võ Thị Sáu nhiều nơi có trung học tiểu học mang tên Võ Thị Sáu. Nhiều người còn thuộc lòng lý lịch chị Sáu: Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại thị trấn Đất Đỏ huyện Long Đất. Năm 1947 khi mới 14 tuổi chị Sáu trở thành chiến sĩ trinh sát của Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Tết Canh Dần (1950) Võ Thị Sáu tình nguyện tìm diệt bọn ác ôn chuyên vào chợ Đất Đỏ quê chị để cướp bóc. Diệt được bọn ác ôn này nhưng Sáu lại bị bọn ác ôn khác đuổi theo bắt được. Tháng 4-1950  Võ Thị Sáu bị giam ở khám Chí Hoà. Bọn Pháp mở phiên toà xử chị "án tử hình" khi chưa đủ tuổi thành niên. Pháp sợ dư luận phản đối nên chúng đưa Võ Thị Sáu ra Côn Đảo để hành quyết. Bốn giờ sáng ngày 21-1-1952 tàu chở Võ Thị Sáu cùng với 40 tù chính trị và 3 tử tù nữa vượt biển ra Côn Đảo.

    Ngày 23-1-1952 người tử tù nhỏ tuổi nhất ở Côn Đảo không cho kẻ thù bịt mắt cất cao tiếng hát "Tiến quân ca": Đoàn quân Việt Nam đi. Sao vàng phấp phới...Khi giặc nổ súng Võ Thị Sáu thét lên: Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ tịch muôn năm! Đó là 7 giờ sáng ngày 23-1-1952 Võ Thị Sáu tròn mười bảy tuổi!

Trong hành trang tâm hồn tôi có những câu thơ về Chị Sáu:

Nghiêng mình Sáu hái bông hoa ven đường/

Cài lên mái tóc rối tung

Cất cao tiếng hát giữa vòng lưỡi lê...

"Trên cành chim hót chim ơi

Ta làm cách mạng ta vui đến cùng"...

                                                                                 ( Phùng Quán )

Tuổi thơ tôi ở miệt cát Thượng Luật heo hút ven biển Quảng Bình cũng thuộc bài hát về chị Sáu: "Mùa hoa lê ki ma nở. Quê tôi miền Đất Đỏ. Thôn xóm vẫn nhắc tên người anh hùng. Đã chết cho đời sau...Chị Sáu đã hi sinh rồi. Giọng hát vẫn còn vang dội. Vào trái tim của những người đang sống. giục đi lên không bao giờ nguôi..."

Năm 1993 Võ Thị Sáu được Nhà nước truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Tại thị trấn Đất Đỏ đã dựng tượng Võ Thị Sáu cao 6 mét. Ở Côn Đảo mộ Chị Sáu ở khu B được xây lại đàng hoàng hơn là ngôi mộ được nhiều người thăm viếng nhất. Huyện Côn Đảo cũng đã xây dựng Nhà tưởng niệm anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu trong một khuôn viên rộng kề bên núi và biển suốt ngày lộng gió.

Nhưng ra Côn Đảo đến nghĩa trang Hàng Dương thăm nhà tưởng niệm thắp hương vái chị Sáu ở những nơi này tôi nghe được nhiều câu chuyện huyền thoại về chị Sáu mà trước đây chưa từng được nghe. Những câu chuyện linh thiêng bí ẩn nhưng ẩn chứa một sự ngưỡng mộ tôn thờ theo truyền thống Á Đông đối với những người anh hùng vì dân vì nước! Nghĩa là chị Sáu đã thành Thần thành Thánh được nhân dân thờ phụng hằng ngày. Đó mới chính là sự BẤT TỬ. Những câu chuyện người dân Côn Đảo kể về "Cô Sáu" không có trong sử sách nhưng động mãi trong hồn người. Tôi nghĩ những câu chuyện này còn lưu truyền mãi mãi...

Ở tượng đài Võ Thị Sáu ở thị trấn Đất Đỏ lư hương khi nào cũng có những nén hương mới thắp khói nghi ngút suốt ngày. Ở Côn Đảo mộ chị Sáu ngày nào cũng có người đến thắp nhang. Bà con ở chợ Côn Đảo kế rằng trước khi đi "ăn hàng" ở đất liền phải ra vái xin chị Sáu phù hộ. Anh Bảy Oanh một cựu tù Côn Đảo hiện là Trưởng Ban quản lý di tích Côn Đảo kể rằng ở Côn Đảo bây giờ nam nữ thanh niên trước khi làm đám cưới thường ra Hàng Dương viếng mộ chị Sáu. Họ thắp hương cúng gương lược rồi lầm rầm khấn vái mong chị phù hộ cho "đôi uyên ương trăm năm hạnh phúc". Hiện vẫn còn vài chục gia đình công chức gác ngục thời ấy ở lại Côn Đảo trong nhà họ đều có bàn thờ Chị Sáu. Chị Sáu đối với họ như thần hộ mệnh! Bà con gọi chị Sáu là Cô Sáu hoặc Bà Sáu. Khi thề bồi thì người ta nói: "Thề có cô Sáu chứng giám". Khi mắng nhau thì bảo: "Cô Sáu vặn cổ mày đi"! Ngày 23-1 hằng năm là ngày giỗ chị Sáu. Đây là ngày giỗ rất lớn ở Côn Đảo mà Nhà nước và nhân dân đều cùng tổ chức. Ngày giỗ nhiều người nấu cúng ở nhà... Nhiều người mang lễ vật hoa quả hương đèn ra Nhà tưởng niệm. Nhiều người ở Thành phố Hồ Chí Minh Vũng Tàu Cần Thơ Đồng Tháp... dù phải vượt biển vẫn ra Côn Đảo giỗ chị Sáu. Trong số họ có rất nhiều người trước đây là cai ngục ở các nhà tù Côn Đảo.

          Trong nhà tưởng niệm bàn thờ chị Sáu nghi ngút khói hương. Tôi thấy ấn tượng nhất là tủ lễ vật bà con cúng giỗ chị từ nhiều năm qua. Cái tủ kính cao to treo hang mấy chục bộ quần áo dài thiếu nữ. Áo quần đủ màu trắng xanh tím hoa cà. Những bộ quần áo thiếu nữ ấy để Cô Sáu mặc nơi chin suối. Một người dân bảo với tôi: " Vì bà Sáu mất khi còn trinh nữ lại bị kẻ ác giết oan nên rất linh thiêng ai ăn ở hiền lành thì chị phù hộ ai ác độc thì chị vặn cổ!". Trong tủ còn có cái hộp đựng đồ trang sức đầy ắp nào dây chuyền bông tai nhẫn vàng... Người ta cúng để Cô Sáu làm trang sức. Tôi hỏi cô hướng dẫn di tích Thanh Vân: "Dây chuyền hoa tai này là vàng thật hay giả?". Thanh Vân trừng mắt: "Thật chứ làm sao giả được. Giả là cô Sáu vật chết ngay à!".

Những huyền thoại Võ Thị Sáu linh thiêng không phải bây giờ mới có mà đã có ngay từ khi cô nằm xuống trên đất Hàng Dương 52 năm trước. Thanh Vân kể cho chúng tôi nghe nhiều chuyện về hồn thiêng chị Sáu. Ngày trước trước mộ chị Sáu có một cây dương già bị khô phần ngọn. Chỉ còn gốc cây và một nhánh dương tươi tốt vươn thẳng về phía Bắc. Người ta bảo  đó là hồn chị Sáu hướng về phía Bắc về Bác Hồ. Người dân Côn Đảo đã từng nhìn thấy chị Sáu bước ra từ cây dương mỗi tối. Chị mặc áo dài trắng lướt qua từng đường phố hiện lên trước cửa từng nhà nhìn tận mặt từng người. Sau khi giám sát giám sát mọi việc thiện ác trên đảo Cô Sáu lại trở về biến hình vào cây dương khi trời chưa sáng. Đó cũng là lúc mọi người thức dậy đến nghĩa trang Hàng Dương thắp hương cắm hoa trước mộ chị trước khi đi làm việc.

   Ngay tấm bia mộ chị Sáu cũng có nhiều huyền thoại. Sau hôm chị Sáu bị giặc Pháp giết kíp tù làm thợ hồ ở Khám 2 Banh 1 đã đúc bia bằng xi măng dựng trước mộ. Chúa đảo Jarty tức tối dẫn lính lên nghĩa trang đập vỡ tấm bia cào bằng mộ. Nhưng sau một đêm ngôi mộ lại được đắp cao hơn trước. Và một tấm bia mộ y chang lại được dựng lên. Chúa đảo sùi bọt mép lại sai lính lên đập bia phá mộ. Nhưng bọn Cai tù không sao hiểu nỗi mỗi lần chúng đập phá bia mộ ngay hôm sau ngôi mộ và tấm bia lại hiện lên như trước... Dân đảo đồn rằng Cô Sáu linh thiêng không ai có thể phá được mộ cô. Câu chuyện làm cho bọn gác ngục bọn tù gian sợ sệt chùn tay. Thực ra mộ và bia mộ đó đều do anh em tù thợ hồ làm trong đêm. Vào dịp Tết Nhâm Thân 1952 họ còn khắc một tấm bia bằng đá hoa cương đặt lên mộ chị Sáu. Bọn Chúa đảo đập bia không bể phải ra lệnh cho lính khiêng quẳng xuống biển. Thời Mỹ - ngụy bọn cai tù cũng nhiều lần đập bia phá mộ chị Sáu nhưng hôm sau mộ bia lại hiện lên. Có lần trên mộ chị Sáu có một tấm bia mộ làm bằng đá cẩm thạch đặt làm từ chợ Lớn chở ra đảo! Mới hay không có sự tàn ác nào có thể xoá được hình ảnh Võ Thị Sáu trong lòng tù nhân và người dân đảo.

Những người tù Côn Đảo già kể rằng sau khi hành quyết Võ Thị Sáu người lính lê dương già bỏ ăn suốt hai ngày. Ông ngồi suốt đêm ở gốc bang đầu Cầu Tàu. Thẫn thờ hốc hác. Ông tâm sự với người tù làm bồi: " Đôi mắt cô gái đã ám ảnh tôi và có thể sẽ ám ảnh tôi suốt đời. Tôi phải bỏ nghề tôi không thể bắn được nữa!". Cô Liễu vợ tên giám thị Ruby người đã ngất xỉu khi chứng kiến cuộc hành hình Chị Sáu kể rằng xẩm tối hôm 30 Tết cô lén chồng đem hương hoa lên viếng mộ Cô Sáu bỗng thấy một người con gái mặc áo dài trắng từ một ngôi mộ đi ra. Liễu sụp lạy rối rít. Trên đường về nhà đi tới đâu Liễu cũng thấy bong cô gái trước mặt. Thế là Tết ấy vợ chồnổnuby Liễu lập bàn thờ Cô Sáu ở nơi trang trọng nhất sớm tối hương khói hoa quả. Từ đó nhiều gia đình gác ngục người Việt lập bàn thờ Cô Sáu. Họ tin rằng một người con gái chết trẻ và chết thiêng như thế sẽ hoá Thần.

Vợ chồng viên cò Vol Peter ngày Tết ấy cũng dắt nhau lên mộ chị Sáu trồng khóm hoa dừa là loài hoa mà chị đã vuốt ve ở sân Sở Cò khi vợ Vol Peter đề nghị chồng cho chị mười phút ra sân gội tóc tắm nắng chuẩn bị ra pháp trường. Đến hôm nay những khóm hoa dừa đó vẫn nở bên mộ chị Sáu. Có lần người dân đảo xôn xao về cái chết của tên tù gian Nguyễn Văn Tân. Xác hắn bị treo trên cây bằng băng trong vườn nhà Giám thị trưởng Passi. người ta cho rằng hắn bị giết chết vì vụ thất thoát 200 ngàn đồng (tiền Đông Dương) của Hợp tác xã Tiêu thụ mà hắn làm kế toán. Nhưng dân đảo thì khẳng định rằng tên Tân chết là do Cô Sáu "bắt" vì hắn là tên hung hăng nhất trong đám đập bia phá mộ Cô Sáu! Cũng thời gian ấy Chúa đảo Jarty bị rơi sao mất chức vì vụ 200 tù nhân đóng thuyền vượt ngục ở Bến Đầm. Người ta bảo chị Sáu đã "phù hộ" anh em tù đào hầm đóng thuyền vượt biển và "bắt" tên chúa đảo phải mất sao mất chức vì hắn quá tàn ác. Bạch Văn Bốn tên chúa đảo đầu tiên thời Mỹ - ngụy khét tiếng chống cộng cưỡng ép tù nhân ly khai cộng sản cấm viếng mộ Võ Thị Sáu. 4 năm Bốn làm tỉnh trưởng Côn Đảo đã có 500 tù nhân bị giết. Hắn biết chuyện Cô Sáu linh thiêng nhưng hắn cho là luận điệu tuyên truyền của Việt Cộng. Một khuya Bốn mở cửa Dinh ra sân hắn thấy một người con gái bước ra Cầu Tàu. Hắn rút súng cầm tay. Chợt cô gái quay phắt lại bước tới và nhìn thẳng vào mắt hắn. Sợ quá Bốn bủn rủn chân tay để rơi khẩu súng hớt hải chạy vào nhà đóng cửa lại lầm rầm cầu nguyện. Từ đó Bốn rất sợ cô Sáu. Chuyện giám thị Đỗ Văn Phục tàn ác vợ hắn đang có mang tự dưng sốt rất cao vật vả mắt trợn ngược miệng sùi bọt mép. Phục về nhà hoảng quá chạy lên nhà thương gọi thầy thuốc. Khi về tới nhà thì vợ biến đi đâu mất. Như có linh cảm Phục chạy lên Hàng Dương thì thấy vợ nằm bất tỉnh bên mộ Chị Sáu. Hắn bỗng nhớ tới lời một người tù mà hắn tra tấn hành hạ: "Lẽ đời có nhân quả. Ông gieo gì rồi sẽ gặt nấy. Tôi nói có Cô Sáu chứng giám". Phục sụp lạy trước mộ Chị Sáu hứa ăn năn hối cải. Hồi lâu vợ Phục tỉnh lại. Hôm sau vợ chồng Phục mang lễ vật lên cúng mộ.

Có thằng tên là Nghị mới bị đày ra đảo làm trật tự an ninh chưa biết oai linh cô Sáu. Hắn nghe lời tỉnh trưởng Lê Văn Thể (thay Bạch Văn Bốn) lại đập phá bia mộ chị Sáu. Hắn đập nát bia đập luôn lư hương và hai bình cắm hoa. Tất nhiên hôm sau tấm bia mới lại được dựng lên. Còn tên Nghị thì ít hôm sau ngwời ta thấy hắn gầy tóp lại vật vờ dọc đường phố gần nhà thương. Hán sốt li bì không ăn uống gì được. Nhà thương Côn Đảo không chữa được làm giấy chuyển hắn vào chợ quán. Ba ngày sau hắn chết. Tỉnh trưởng Côn Đảo Tăng Tư lên thay Thể. Hắn nghe kể nhiều về chị Sáu nên âm thầm thờ cô Sáu. Tăng Tư lập bàn thờ cô Sáu tại tư dinh và không dám tàn nhẫn với tù nhân. Tăng Tư đã một lần dung oai linh cô Sáu để xử kiện. Hai tên giám thị nghi ngờ nhau ăn trộm làm đơn kêu kiện. Tăng Tư ra lệnh hai đứa nhảy lên x era mộ Chị Sáu mà thề. Đứa nào gian cô Sáu biết ngay. Thế là có đứa sụp xuống nhận tội! Chính tên Tăng Tư này đã về Chợ Lớn đặt một tấm bia mộ Võ Thị Sáu bằng cẩm thạch chở ra đảo làm lễ đặt bia rất long trọng. Tấm bia mộ bằng đá cẩm thạch đó tồn tại được 9 năm lại bị thằng tù quân phạm tên là Sước nghênh ngang vác búa đập phá. Sáng hôm sau thấy vắng Sước người ta đi tìm thì thấy hắn đã nằm chết trên một tảng đá to phía bờ biển!

Chuyện cô Sáu linh thiêng bà con Côn Đảo kể cả ngày không hết. Tôi nhớ trước đây ở căn hộ của nhà văn Phùng Quán phía sau Trường Chu Văn An có lập một bàn thờ rất đặc biệt. Bàn thờ chị Võ Thị Sáu! Trên bàn thờ có treo một bài thơ dài in trên boá Tiền Phong năm 1955 cùng với bức ảnh chị Võ Thị Sáu bên cạnh đóng khung rất trang trọng. Đó là Trường ca Võ Thị Sáu giải nhất cuộc thi sang tác hưởng ứng Đại hội liên hoan Thanh niên sinh viên thế giởi Vacxava (Ba Lan). Anh Quán thờ bài thơ và chị Sáu từ năm 1982 khi hai ợ chồng giọn về ở đây như một bảo vât. Anh thường bảo với tôi: " Cô Sáu thiêng lắm. Hình như Cô Sáu bày cho mình biết trước nhiều chuyện tai ương cuộc đời để né tránh từ sau cái vụ "nhân văn" ấy...! Võ Thị Sáu dạy mình sống thuỷ chung với lý tưởng mà mình đã chọn: Vệ Quốc Đoàn! Ngày nào mình cũng thắp nhang trên bàn thờ cô Sau. Mỗi lần thắp nhang khấn vái cô Sáu đầu óc mình như sang láng hơn lên viết suốt ngày không biết mệt! Vì bị treo bút mình phải in sách lấy tên người khác nhưng cũng kiếm được tiền nuôi các cháu! Ơn chị Sáu to lắm".

Nghe huuyền thoai Cô Sáu tôi cứ miên man nghĩ về sự tồn tại vĩnh cửu của con người. Người như Võ Thị Sáu dù chết khi 17 tuổi nhưng là người sống mãi với nhân dân với hồn thiêng sông núi.

  

Ngô Minh

Gửi Thuận Nghĩa

Hay hè ! Tây cũng thờ ta ( ta ở tây cũng là Tây).

thuannghia

Gửi Anh Ngô Minh!

Ua chầu chầu...
Dạo ni nhà Thơ Đồng Hương hơi bị thần bí đó nghe!!
Ở bên ni em cũng có thấy người thờ Cô Sáu người trước học trường Trỗi. Có ba là cựu tù Côn Đảo thấy là lạ bây chừ đọc bài ni của Anh mới thấy là vì răng mà người ta thờ Cô Võ Thị Sáu.
Bên ni còn có người lập bàn thờ Tổ tiên thờ Bác Hồ và Trần Hưng Đạo nữa kia. Họ nói những người đã hiển thánh.
tn