MAI VĂN HOAN LÀ RỨA ĐÓ !

 

MAI VĂN HOAN LÀ RỨA ĐÓ !

      Ngô Minh

        
         Từ trái sang: Trầy Thùy Mai Lâm Mỹ Dạ HPNgoc Tường Mai Văn Hoan
                vợ chồng nhà thơ Hoàng Cát. Ảnh NM chụp tại nhà  HPNT
          
 
         Làng Thanh Khê cát biển gió sóng bên bờ nam Sông Gianh ấy đã sinh ra 3 nhà văn  có chỗ đứng trên văn đàn Việt là Hoàng Bình Trọng Nguyễn Hữu Quý và Mai Văn Hoan. Có lẽ xứ ta chưa có một làng quê nào có nhiều nhà văn như vậy.  Đến  nay nhà thơ- thầy giáo Mai Văn Hoan đã in 6 tập thơ trữ tình: Ảo ảnh (1988) Giai điệu thời gian (1989) Hồi âm (1991) ) Trăng mùa đông (1997 ) Giếng Tiên (2003) ) Lục bát thơ ( 2006 ) và 4 tập phê bình tiểu luận. Thơ Mai Văn Hoan luôn được các bạn trẻ là sinh viên học sinh Vinh Huế Đồng Hới...  thuộc lòng  và chép đầy sổ tay . Nhưng khi nói về  Mai Văn Hoan người ta luôn kể về những lứa học trò và những câu chuyện lạ lùng bi hài cảm động...

                                                                                                 

             SINH VIÊN NGHE TRỘM THẦY HOAN GIẢNG KIỀU

       Thầy Mai Văn Hoan giảng văn hay đến mức như mê hoặc học trò nhất là giảng về  Nguyễn Du và Truyện Kiều . Nhiều giáo viên văn ở Huế  cho rằng muốn làm cho học sinh yêu văn chương phải dạy như thầy Hoan đã dạy chứ không phải theo cách của Bộ Giáo dục. Đó là lối dạy văn  gợi cảm gợi hứng truyền cảm xúc tới  học trò không thụ động theo giáo án soạn sẵn .  Thầy Hoan giảng Kiều hay đến mức có cô sinh viên khoa văn Đại học sư phạm Huế nghe tiếng đã lẻn vào  lớp của thầy Hoan ở Quốc Học   đóng giả làm sinh viên thực tập để "mục sở thị" tài giảng Kiều của thầy rồi viết thư cho thầy :"  ... Chiều hôm nay em đã đến học lén giờ giảng đoạn trích Trao duyên của thầy ở lớp 10. 6. Em đã nói với lớp trưởng rằng em là sinh viên thực tập. Nhưng em lại mặc áo dài trắng để đóng giả học sinh đối với thầy. Em xin lỗi vì sự vô lễ và cách cư xử không phải của mình. Thưa thầy em đã nghe mọi người nói nhiều về thầy . Bên nhà trọ của em có một học sinh trường Quốc Học. Hôm qua cô bé sang kể cho em : khi giảng Truyện Kiều thầy đã khóc. Nghe chuyện em lại nhớ đến nhà thơ Bùi Giáng ngày trước cũng từng khóc cho cái chết của Từ Hải. Và em cảm kích vô cùng. Chính vì vậy em đã tìm cách đến nghe lén tiết giảng chiều nay của thầy. Có dự giờ thầy em mới  hiểu vì sao cô bé đang học ở lớp 10.6 lại khen thầy đến như thế.    Em... xin phép thầy cho em được giấu tên...."

               THẦY GIÁO CỦA NHIỀU NHÀ VĂN NHÀ BÁO CÓ TIẾNG

          40 năm dạy văn nhà thơ Mai văn Hoan đã tạo được một phong cách dạy văn cuốn hút sâu sắc làm cho học sinh  mê văn chương . Cuối  mỗi buổi  giảng thầy bao giờ cũng giành một ít thời gian đọc thơ cho học trò nghe để rèn kỹ năng sáng tạo của các em. Nhiều  lần thầy ra đề  gợi tứ  để các em học trò chuyên văn tập làm thơ viết văn. Thầy dạy văn như thế nên nhiều học sinh thầy  Hoan đi theo con đường văn chương và rất thành đạt.  Nhiều người đã trở thành nhà văn nhà báo có tiếng...Như nữ nhà văn Trần Thanh Hà nhà văn Quân đội Mai Nam Thắng nhà văn Hoàng Dạ Thi nhà báo Đoàn Công Huynh ( TBT báo Tiền Phong) các nhà báo giỏi như Lương Bích Ngọc ( bee.net) Minh Tự (Tuổi Trẻ) Nhật Lệ ( Lao động) Nguyễn Duy Tờ .v.v..  Họ là những cây bút có uy tín và sung sức trên trường văn trận bút hôm nay. Tại Đại hội Nhà văn Việt Nam  VIII hồi tháng 8-2010 nhà thơ Mai Văn Hoan và hai học trò cũ của mình là nhà văn  Trần Thanh Hà nhà thơ Mai Nam Thắng đều dự. Như lời của nhà báo Lương Bích Ngọc họ vẫn "mãi mãi không thể nào quên những giờ dạy văn của thầy Mai Văn Hoan" ở lớp chuyên văn Huế một thời .

                                ĐI 1200 CÂY SỐ ĐỂ TẶNG THƠ

          Có một người đẹp ở Khánh Hòa đọc thơ Mai Văn Hoan ở trên báo tạp chí đã cất công ra tận Huế  để được "chiêm ngưỡng" chân dung nhà thơ....Một hôm người đẹp nhắn tin báo ngày sinh nhật của mình. Thế là nhà thơ họ Mai đã đi Thuận An  tìm một cánh sao biển gói ghém cẩn thận với bài thơ Sao biển trong ngực trái   rồi tranh thủ hai ngày nghỉ cuối tuần nhảy xe đò đi về 1200 cây số để mừng sinh nhật người đẹp ở tận Nha Trang:  Sao biển sẽ thay tôi / Ngắm nhìn em trang điểm / Sao biển sẽ thay tôi / Ngồi bên em trò chuyện....  Tặng thơ như thế sống chết  vì thơ như thế  mới đáng đồng tiền bát gạo !  

     

                            GIÀNH THƠ VỚI CHUỘT ĐÓI

    Năm 1979 thầy giáo Mai Văn Hoan được điều từ Trường Cao đẳng Sư phạm Đồng Hới vào dạy chuyên văn  ở  Huế . Thời đó bao cấp cuộc sống của  giáo viên cam go lắm. Các thầy  thường đùa :  giáo chức "nhức cháo" thầy giáo "tháo giày" nhà trường "nhường trà"... Mai Văn Hoan lại đưa hai thằng con trai đầu đứa lên sáu đứa lên bốn vào nuôi để san sẻ một phần cho vợ ở quê . Sổ gạo tem phiếu thực phẩm chưa nhập được. Nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ phải đứng ra  quyên góp bạn bè người lon gạo người mấy đồng để giúp đỡ bố con Mai Văn Hoan. Hồi thầy Hoan ở trọ một phòng trên gác hai của trường Hai Bà Trưng . Nhà thơ Xuân Hoàng đến chơi thấy cảnh bố con Mai Văn Hoan nước lọ cơm niêu cơ cực quá xúc động viết tặng bài thơ Thầy giáo dạy văn:  "Hộ tập thể nằm trên gác xép/ Căn phòng thanh đạm có gì đâu/ Một chồng sách cũ dăm chai nước/ Một chiếc bàn con một bếp dầu..."    Khổ thế nhưng vẫn say mê thơ phú .

            Vui nhất là hồi đó chuột cũng đói   soong nồi trong phòng nhà thơ nhẵn bóng  vì chẳng bao giờ có hột cơm thừa nên chuột đành gặm bản nháp thơ vừa mới viết để trên bàn . Nửa đêm thức dậy thấy bản  thảo thơ bị gặm   nhà thơ hốt hoảng giành thơ với lũ chuột đói bằng cách  cho thơ vào hộc bàn đóng kín lại. Và đêm đó Mai Văn Hoan viết bài thơ Chuột đói  rất xúc động : ... Đêm nghe tiếng sột soạt / Tôi lén dậy bật đèn /  Hốt hoảng nhìn bản nháp / Thấy chẳng còn vẹn nguyên / Bài thơ vừa mới viết / Nói chuyện đời sâu nông / Chuột gặm mất đoạn kết / Chừng đâu dăm sáu dòng

                                Thế là tôi vội vội

                                Giấu thơ vào ngăn bàn

                                Chỉ sợ chú chuột đói

                                Lại chén thêm đôi hàng 

                       LUẬN VỀ CHỮ "QUỲ" TRONG TRUYỆN KIỀU

          Thầy Hoan là người  rất  giỏi Kiều. Thầy giảng Kiều viết về Kiều từ những phát hiện của riêng mình . Ví dụ về bút pháp ước lệ của Nguyễn Du Mai Văn Hoan đã phân tích tâm trạng của  Kiều  khi chia tay để Thúc Sinh   về với  Hoạn Thư rất thú vị.  Chàng Thúc đi rồi Kiều cứ nhìn theo mãi:  Dặm hồng bụi cuốn chinh an / Trông người đã khuất mấy ngàn dâu xanh. Nguyễn Du tả Thúc Sinh đi về gặp Hoạn Thư mà như đi ra chiến trận. Theo lôgic bình thường thì không thật đúng. Nửa năm ăn ở với Kiều giờ phải chia tay chàng bịn rịn lắm. Nếu có phi thì chàng cũng phi nước kiệu thôi. Làm gì có chuyện "bụi cuốn". Ngay cả khi chia tay Hoạn Thư vừa lên ngựa chàng đã "thẳng ruổi nước non quê người" chẳng thấy nhà thơ tả tí bụi nào. Cho dù "thẳng ruổi" là phi nước đại...  Phi nước đại thì không  có tí bụi nào còn phi nước kiệu thì "dặm hồng bụi cuốn"! Đây chính là cảnh được nhìn qua tâm trạng đầy lo âu của nàng Kiều: chàng Thúc đang đi vào cái nơi đầy gió bụi chẳng khác gì đang ra trận. Mà chàng đang "ra trận" thật. Bởi vì chàng sắp "chiến đấu" với Hoạn Thư - một cuộc chiến không cân sức giữa anh chồng nhát gan với một bà vợ đầy quyền lực đầy mưu ma chước quỉ! "

      Độc chiêu nhất là Mai Văn Hoan luận về  chữ "quỳ " trong Kiều. Lâu nay nhiều người giảng Kiều đọc Kiều  đều hiểu câu Liều công mất một buổi quì mà thôi là quỳ lạy van xin. Thầy Hoan lại hiểu khác. Thầy giảng : Trước khi giở trò đồi bại với Kiều Mã Giám Sinh tính toán : Mụ già hoặc có điều gì / Liều công mất một buổi quì mà thôi... cho ta biết y rất hiểu tính nết của Tú Bà. Nghĩa là y đã phạm tội với mụ như thế khá nhiều lần. Vì thế y rất có "kinh nghiệm" trong việc "chạy tội". Y chỉ cần "quì" theo kiểu vợ chồng làm "chuyện ấy". Được cả một buổi "quì" như thế thì mụ Tú Bà thoả mãn quá rồi chẳng còn điều tiếng gì nữa. Hơn ai hết y biết rằng chỉ bằng kiểu "quì" đó may ra mới hạ hoả được cơn "tam bành" của mụ.

                         ĐỌC THƠ  TẶNG VỢ TRƯỚC TÒA

                               VÀ MỘT ĐÁM  CƯỚI HI HỮU

          Nhà thơ Mai Văn Hoan là người rất  yêu vợ con . Cũng vì thơ tặng cô này cô khác mà  vợ ở quê nghi ngờ rồi đòi ly dị dù đã có với nhau bốn mặt con. Tại phiên tòa xử ly hôn ở Huyện Mai Văn Hoan đã chứng minh  lòng chung thủy của mình bằng những bài thơ tặng vợ. Các quan tòa nghe thơ quên cả giờ giấc   đến 12 giờ mới nghỉ. Nhiều vị còn  nhờ thầy Hoan chép những bài thơ vừa đọc vào sổ tay . Thế là tòa phải dừng lại để hòa giải mấy phiên . Đến phiên khác Mai Văn Hoan lại  nghẹn ngào đọc bài  thơ  TRƯỚC LÚC RA TÒA  : Vợ chồng mình có còn trẻ nữa đâu / Mươi năm nữa trên vai đầy tuổi tác / Đường lắm ngả nên đôi khi lầm lạc / Hai chúng mình nên tha thứ cho nhau / Bao lo toan tóc chớm bạc trên đầu / Chua với ngọt chúng mình từng nếm trải / Chỉ còn đêm nay tôi khuyên mình nghĩ lại / Tôi khuyên mình nên thương lấy các con ! Con chúng mình như những cánh chim non / Vợ chồng bỏ nhau chim non vỡ tổ / Sướng sung chi khi con mình chịu khổ / Còn mẹ cha mà hóa trẻ mồ côi !  Bài thơ đã làm cho các quan tòa phải  lau nước mắt.

           Tiếc là thơ không cứu được Hoan.  Ly dị rồi vợ mang hai con sang Viên Chăn nhưng tình cảm giữa hai người vẫn hết sức đằm thắm. Nghe nói  bà vợ đi coi thầy thầy bảo : "Nếu không ly dị vài năm sau một trong hai người sẽ chết!". Thế là tin  tại số phận chứ không phải  sự "trăng gió thơ phú" của chồng. Hoan lấy bà vợ khác tần tảo nắng mưa sinh được hai con kháu khỉnh. .Khi cưới vợ cho cậu  con trai thứ hai của vợ đầu ở Huế Mai Văn Hoan đã in thiệp mời  mà bố mẹ bên trai có 3 người : Mai Văn Hoan  và hai người vợ cữ và mới. Trong lễ cưới trên sân khấu phía nhà trai cũng đứng 3 người : Mai văn Hoan ở giữa và  hai người vợ hai bên. Đến khi đi chào các bàn tiệc để quay phim chụp ảnh  Mai Văn Hoan và hai bà vợ cũng đi  bên nhau tươi cười vui vẻ. Đó là đám cưới độc đáo nhất ở Huế từ mấy chục năm nay.

           Mai Văn Hoan là rứa đó !

NgôMinh

Phan VănQuang

Cám ơn Quang đã gửi thiệp chúc Tết. Chúc nhà thơ PVQ năm mới có nhiều thơ hay

phanvanquang

chuc mung nam moi

Photobucket

Ngô Minh

Gui Huy Tập

Ừ MVH đã khóc ở chỗ cơ quan của HT một đêm rất tham thiết :" Tau thương nàng lắm. Tau thương mạ tau lắm hu hu hu..."

Huy Tập

Gửi Ngô MInh

Mai văn Hoan thầy và Thơ đều hay đều giỏi. Mai văn Hoan còn vừa thơ vừa say vừa khóc nữa khóc thương cuộc đời khóc thương bạn bè...khóc thương thơ .

Ngô Minh Khôi

Nico

Cam sơn Nico đã chia sẻ.

Ngô Minh

Gửi Phưiong

Ừ Mai Văn Hoan nhiều chuyện vui lắm. Cám ơn P đã chia sẻ. Đã chuyển quà thăm Hải Kỳ kèm theo lời chúc của P. Hải Kỳ cảm động lắm.

nico

Kính gửi bác
Cảm ơn bài viết hay của bác chân dung cảm động một người Thầy một Nhà Thơ đáng kính. Lần đầu được đọc bài "Trước lúc ra tòa" quả là nghẹn ngào.
Kính chúc bác sức khỏe an lành.

phuongphuong

Anh Ngô Minh!
Biết Mai Văn Hoan lâu thế mà hôm nay mới biết thêm về Mai Văn Hoan với những tình tiết đặc biệt và cảm động...Cảm ơn anh Ngô Minh và chúc cho Mai Văn Hoan của chúng ta luôn hạnh phúc với vợ và với thơ...
@ Cái khoản đi xa tặng thơ và tìm gặp nàng thơ thì em chứng kiến rồi ...hehe

Ngô Minh

Phan Văn Quang

Đã "ra trại" chưa ? Cám ơn đã ghé tex NM

phanvanquang

Hèn chi vài ba năm qua Viên Chăn thăm con một lần về ngang Đông Hà ghé lại uống rượu cùng bạn văn và cười sang sảng.Chúc Ngô Minh vui và khỏe.