Trịnh Công Sơn: Thư tình gửi một người

Trịnh Công Sơn: Thư tình gửi một người

Ngày 1/4/2011 đúng mười năm sau ngày nhạc sĩ Trịnh Công Sơn rời cõi tạm để rong chơi chốn vĩnh hằng bà Dao Ánh - người tình đầu tiên - một trong những người tình đã mãi mãi bất tử bằng những ca khúc của ông cho công bố hơn 300 bức thư tình của Trịnh Công Sơn gửi cho bà.

Trịnh Công Sơn đã nói tiếng yêu em bằng ngôn ngữ thật đẹp là bản chúc thư ca ngợi tình yêu là thân phận là những dằn vặt triền miên về kiếp người. Người ta nói nghệ thuật là đời sống riêng biệt hiếm hoi. Trong trường hợp này dường như tình yêu đã làm nên những cảm xúc để từ đó ra đời những tình khúc huyền thoại để lại cho cuộc đời. Xin cảm ơn bà Dao Ánh và gia đình cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã cho phép Giai phẩm xuân Tân Mão Sài Gòn Tiếp Thị lần đầu tiên công bố những di bút rất riêng tư này.
 

Dao Ánh lần trở lại năm 1998. Ảnh: TLGĐ
Dao Ánh lần trở lại năm 1998. Ảnh: TLGĐ

Sau gần nửa thế kỷ hơn ba trăm bức thư tình mới được chủ nhân của nó tiết lộ hé mở phần sâu thẳm trong trái tim một nhạc sĩ tài hoa gắn với một thời đoạn khai sinh những ca khúc bất hủ về tình yêu và thân phận...

25 tuổi tốt nghiệp trường Sư phạm Quy Nhơn Trịnh Công Sơn đã chọn B lao một thị trấn chênh vênh giữa những tầng mây để sống như một kẻ ẩn dật ôm theo mối tình si với người con gái xứ Huế mang tên Dao Ánh.

Bức thư đầu tiên anh gửi ngày 17/9/1964 với những lời mở đầu như một tiếng reo vui "Dao Ánh Dao Ánh Dao Ánh...". Nét chữ của anh hồi ấy nắn nót như những nốt nhạc: "Anh cảm ơn Ánh nghìn lần đã yêu thích thiên-đàng-sương-mù của anh. Anh sẽ cố gắng yêu thích lấy nó đến bao giờ không thể. Ở đây có cái tự do của con người mỗi ngày chỉ thấy mình và trời đất...".

B lao bỗng hiển hiện thật rõ nét với hình ảnh một người đàn ông mơ mộng trầm tư ngày ngày chỉ có một niềm vui duy nhất là ra bưu cục đón nhận những bức thư. Anh viết về những ngày dài hoang vu những buổi sáng thức dậy trong im lặng những buổi tối trăng non... Anh gọi tên Dao Ánh không biết bao nhiêu lần trong thinh không... Anh dệt lên trong tâm tưởng một hình ảnh thật trinh nguyên một Dao Ánh với "mái tóc thật dài với tâm hồn lá non và tiếng cười hồn nhiên như một buổi sáng mùa xuân...". Bắt gặp đâu đó trong những cuộc hẹn hò bất thành của anh là những giận hờn trách cứ như biết bao người đàn ông khác trong tình yêu. Nhưng trách cứ của anh sao mà dịu dàng sao mà ngọt ngào yêu thương.

 

Thủ bút Trịnh Công Sơn.
 

Những kỷ niệm đẹp nhất giữa hai người đã trở thành cái cớ cho những suy tư về thân phận về chiến tranh về tình yêu của Trịnh Công Sơn tuôn trào. Hay có lẽ cái khoảng cách vời vợi giữa một tình yêu quá mộng mị đã giúp anh soi rọi một cách trầm tĩnh nhất vào cái hố thẳm của riêng mình để gọi tên những cảm xúc cho Phúc âm buồn Tuổi đá buồn Lời buồn thánh Như cánh vạc bay Chiều một mình qua phố... Dao Ánh còn giữ lại nguyên vẹn bản viết tay đầu tiên của Mưa hồng Tuổi đá buồn với lời đề tặng "bản của Ánh đó". Suốt cả mùa hè năm 1965 nhạc sĩ Trịnh Công Sơn lơ lửng giữa sự sống và cái chết với những cơn hôn mê trước giấc ngủ của một kẻ tuyệt vọng cùng cực. Những ca khúc phản chiến kêu gọi hoà bình rúng động lòng người đã ra đời chính trong thời điểm này như Ca dao mẹ Lại gần với nhau Người con gái Việt Nam da vàng... Những ca khúc tranh đấu quyết liệt để giành lại quyền sống để được làm người.

 


Trịnh Công Sơn dạy tại B lao chỉ ba năm từ 1964 đến 1967 ba năm đều đặn với hơn ba trăm bức thư tình. Quả thật anh là người viết thư tình lãng mạn nhất của thời đại. Bức thư đầu tiên anh nói lời cảm ơn và bức thư chia tay cuối cùng anh cũng nói lời cảm ơn. Mỗi lá thư của anh như một đoản văn đầy chất thi ca chứa đựng tâm trạng lo âu dằn vặt triền miên về kiếp người lòng tin vào những điều tốt đẹp đang dần mất đi trong cõi nhân gian. Đây thực sự là mảng văn chương ấn tượng trong cuộc đời nghệ thuật của Trịnh Công Sơn bên cạnh gia tài đồ sộ về âm nhạc của anh.

Năm 1993 Dao Ánh đã trở lại Việt Nam và gặp lại Trịnh Công Sơn. Xin trả nợ người đã được anh viết liền một mạch vào đêm mùng ba tết năm ấy. Dưới bản nhạc anh viết tặng Dao Ánh là một tiếng thở dài đau nhói: "Nỗi buồn xin lỗi bàn tay/Tấm thân hiu quạnh ngồi say một mình..." Dao Ánh đã ly dị chồng ngay sau cuộc hội ngộ buồn bã này.

 

Thủ bút Trịnh Công Sơn.
Thủ bút Trịnh Công Sơn.

Những lời cuối cùng anh viết cho Dao Ánh là những ngày anh nằm trên giường bệnh. Anh không thể cầm bút được nên phải đọc cho người bạn Sâm Thương viết giùm mình và gửi qua email. Vẫn là những lời an ủi thật dịu dàng: "Ánh cố gắng tìm được những niềm vui nhỏ nhắn trong cuộc sống bình thường là quý giá lắm rồi. Chúc Ánh một cái tết thú vị dù chỉ một mình hay với người khác...".

Hơn bốn mươi năm đã qua bao tao loạn thăng trầm chiến tranh liên miên rồi lấy chồng sang Mỹ... vậy mà Dao Ánh vẫn cất giữ nguyên vẹn những bức thư tình những chiếc phong bì kể cả từng chiếc lá dã quỳ anh ép trong thư cả những giọt nến anh đốt lên để viết tên chị... Nhưng có một điều ít ai biết là lúc đó Ngô Vũ Dao Ánh em gái của Ngô Vũ Bích Diễm (nhân vật của Diễm xưa) chỉ mới... mười lăm tuổi.

 


Không ít người thắc mắc tại sao đến giờ này Dao Ánh mới chịu công bố những bức thư tình. Chính chị đã phải trải qua những ngày dài đắn đo nên mười năm sau ngày mất của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn chúng ta mới được chiêm ngưỡng nó. Trong thư gửi Trịnh Vĩnh Trinh em gái Trịnh Công Sơn Dao Ánh viết: "Hãy nghĩ về anh Sơn không phải chỉ để dành riêng cho một con người một gia đình một thành phần cụ thể nào cả... Dù cho mình có yêu thương anh Sơn thế nào đi nữa thì anh đã là một vĩ nhân rồi và theo hướng nhìn đó anh đã là của tất cả mọi người. Dao Ánh đã tập nghĩ cho mình như thế để có thể giao phó tập thơ này cho gia đình xuất bản như một món quà để lại cho thế hệ đời sau và văn chương Việt Nam...".

 

Bà Dao Ánh chụp chung cùng gia đình nhạc sĩ trong đêm nhạc Trịnh Công Sơn ở Vũng Tàu năm 2008. Ảnh: Nguyệt Vy
Bà Dao Ánh chụp chung cùng gia đình nhạc sĩ trong đêm nhạc Trịnh Công Sơn ở Vũng Tàu năm 2008. Ảnh: Nguyệt Vy


Nhà thơ Nguyễn Duy người được gia đình Trịnh Công Sơn tin cậy giao phó việc biên tập và xuất bản tác phẩm Thư tình gửi một người thổ lộ: "Đọc hết ba trăm hai mươi bức thư tình tôi gần như choáng váng. Cảm ơn những người tình như Dao Ánh đã biết gìn giữ tình yêu của anh Sơn trong bốn mươi sáu năm qua tức là gần nửa thế kỷ. Dao Ánh vừa là một tình yêu rất cụ thể đồng thời là một tình yêu biểu tượng. Một tình yêu cụ thể đã chấm dứt nhưng biểu tượng tình yêu thì bất tử với thời gian...".

   
 

B lao Ngày 25/Mars/1967

Bây giờ đã quá khuya chương trình chuyên đề về tình yêu còn để lại một vị đắng rất mỏng. Mọi người cũng đã ngủ từ lâu và anh cũng phải quyết định một lần cho Ánh lẫn cho anh. Một quyết định thật khó khăn và chẳng ai trong cuộc dám dứt khoát với chính mình. Quyết định nào cũng có sự khổ sở của nó. Anh cam đành là kẻ bội bạc để mở ra cho Ánh sự ngạt thở bấy lâu trong đó người này hay kẻ kia đã cố gắng đóng cho trọn vai trò của mình. Cho đến phút này anh vẫn cảm thấy chỉ riêng mình anh đã sống thật hồn nhiên trong tình yêu đã qua.

"Chúng mình chấm dứt tình yêu đó ở đây"

Hãy xem mọi lầm lỗi đều ở anh cả và sau quyết định này là một lối ngỏ thênh thang trên đó Ánh hãy đi vào những phiêu lưu mới đừng ăn năn đừng băn khoăn gì cả. Tất cả đã rõ như một khoảng trắng. Cũng đành vậy thôi.

Bà Ngô Vũ Dao Ánh lần trở lại mười năm sau. Ảnh: Nguyệt Vy
Bà Ngô Vũ Dao Ánh lần trở lại mười năm sau. Ảnh: Nguyệt Vy
Anh đã nhìn tình yêu ở một độ cao nhất của thuỷ triều. Quyết định như không thuộc về anh. Anh xin cảm ơn bốn năm ròng rã nâng niu tình yêu đó. Cũng xin cảm ơn những buổi đợi chờ thật dịu dàng không bao giờ còn có được. Để vĩnh biệt nhau trong tình yêu đó anh chỉ muốn khuyên Ánh trong tương lai hãy tự tin hơn và bớt suy tính.

Anh đã bất lực không cứu vãn gì được cho tình yêu của mình. Thêm một lần đánh mất và thất lạc những vàng son.

Đã viết quá dài ngoài ý muốn nhưng nói một lần mà cho tất cả về sau.

Cầu mong thật nhiều bình an cho Ánh và đời đời hạnh phúc trong những dự tính mới ở tương lai.

Thân yêu

Trịnh Công Sơn

( Nguồn : Bee.net.vn)

Ngô Minh

Gửi anh TRần Đỗ Liêm

Cam ơn anh đã ghé thăm nhà.Nếu vào anh đọc bài " THÔNG BÁO LẬP qUỸ PHùng QUÁN" rồi tìm cách giúp NM với nhé. Chúc mừng năm mới

doliem

thu

Chào anh Ngô Minh! Trần Đỗ liêm mở bloge thây anh vào thăm vui lắm xuân mới chúc anh vui khỏe và thành đạt mọi thứ! trang của anh hoành tráng chưa đọc hết mối lươt chút thôi . mai mốt đọc kỹ sẽ gừi thư dài...

Ngô Minh

Huy Tập

Tết đến mô rồi.Bây giwof chắc klhoong còn ai uôgns rượu với Huy Tập trong trong Sài Gòn nữa rồi ! Hu hu hu

Huy Tập

Gửi ngô Minh

" hãy lắng nghe / bắt đầu từ tiếng khóc/ ta đã sinh ra/Hãy lắng nghe gửi lại đời tiếng nấc...hãy lắng nghe tiếng guốc em vào ngõ / nhịp điệu nào vang trái tim ta...Nhớ Ngô Minh quá.

Ngô Minh

Gửi Cattuongpvc

Cám ơn bạn đã chia sẻ với Dao Ánh

cattuongpvc

Tuyệt vời.Chừ không còn là hai mươi năm xin trả nợ người...Mà đã là Bốn sáu năm..không là trả cho nhau mà cho đời...Xin cảm ơn Dao Ánh.
(PVC người ở Huế cùng thời sau chị đôi tuổi.)