GIỎI LẮM LÀO ƠI

altNgô Minh ở Vườn toợng Phật o Viên Chăn

                    GIỎI LẮM LÀO ƠI                                                                   

Ngô Minh

  Cả tháng nay báo chí Việt Nam lùm sùm về đập thủy điện Xayaburi ở hạ lưu sông Mê Công mà nước Lào đang rục rịch xây dựng . Chính phủ Lào im lặng trước mọi chỉ trích về con đập .Việc lợi hại do xây đập  ở đây  không bàn đến. Chỉ  bàn về thái độ cứng cỏi của người Lào. Nước Lào trong mấy năm nay sống chủ yếu bằng “tiền bán  điện “ do các Nhà máy thủy điện sản xuất.  Hiện nay Lào có  tổng cộng 70 dự án thủy điện trong đó 10 dự án đã khởi công. Như vậy nước Lào không coi “Tình hữu nghị đặt biệt Việt –Lào” là cái cớ bắt buộc để dừng dự án. Cũng như Trung Quốc đã không coi “16 chữ vàng” “môi hở răng lạnh” là sự ràng  buộc để  thu lại cái “lưỡi bò” vô cùng tham lam trên bên Đông của mình. Từ lâu người Lào đã làm theo cách của mình còn người Việt thì vẫn ngây thơ tin vào “16 chữ vàng”…về về tình hữu nghị…
         Thời bao cấp ở xứ ta đi ra  nước ngoài khó lắm. Nên mới có  bài  thơ dân gian nói  chuyện “thụt vào thụt ra” rất phổ biến thời ấy:
                         Trăm năm trong cõi người ta
                         Ai ai cũng muốn thụt ra thụt vào
                         Lạc hậu như cái nước Lào
                         Người ta cũng cứ thụt vào thụt ra
                         Lạ thay cái nước Nam ta
                         Dân không hề được  thụt ra thụt vào
          Quả thực người Việt mỗi khi nghĩ đến nước Lào cũng đều cho là lạc hậu là nước kém phát triển so với  nước mình. Thế mà “Lạc hậu như cái như cái nước Lào/ Người ta vẫn cứ thụt vào thụt ra” nghĩa là trong việc xuất ngoại từ lâu Lào đã tự do hơn Việt Nam. Trong một tuần đi  thăm  và ăn Tết Bunpimay tháng 4/2011 tại Viên Chăn và các tỉnh  ở Lào tôi đã mục sở thị nhiều sự việc người Lào nước Lào rất văn minh.
 
            Điều dễ nhận thấy nhất là xe chở đoàn nhà văn Huế đi từ Cửa khẩu Lao Bảo đến Viên Chăn xa 700 cây số mà tuyệt nhiên tôi không thấy bỗng dáng một anh cảnh sát giao thông Lào nào. Ở Thủ đô Viên Chăn mấy ngày tôi cũng không thấy cảnh sát đứng đường như ở Việt Nam. Tại cuộc gặp gỡ giữa Hội Nhà văn Lào và Đoàn nhà văn Huế nhà văn Nguyễn Đắc Xuân đã phát  biểu chân thực :” Đây là lần đầu tiên tôi đến  đất nước Lào của các bạn. Ấn tượng đầu tiên của tôi là suốt  hai ngày nay tôi không gặp anh công an nào trên đường. Chứng tỏ  đất nước các bạn rất bình yên và văn minh”. Không có công an trên đường chứng tỏ xã hội rất trật tự. Không có công an nên không hề có “bắn tốc độ” hay “làm tiền” xe ca xe tải một cách trắng trợn như ở  khắp các con đường Việt Nam. Nhờ vậy mà chúng tôi làm xong thủ tục ở Lao Bảo lúc 10 giờ sáng xe chạy 750 cây số đến Viên Chăn 6 giờ chiều chỉ 8 giờ đồng hồ.
 
          Ở Cửa Khẩu Lao Bảo tôi đổi tiền KIP Lào để sang Viên Chăn tiêu. 1.000.000 ( một triệu) đồng Việt Nam  ngày 12/4/2011 đổi được 350.000 kíp. Như vậy một đồng tiền Việt giá trị chỉ bằng  một phần ba đồng Kip. Năm 2004 tôi làm báo Thương mại sang Kron Lào đổi một Kip được 1 4 đồng Việt. Thế mà  chỉ 7 năm sau đồng tiền Việt đã mất giá gần 100 % so với tiền Kíp. Có đi mới biết đồng tiền của mình nó èo uột như thế nào. Tháng 3-2004 trong lúc  cả thế giới đồng tiền nào  cũng lên giá so với  đô-la Mỹ còn đồng Việt trong Ngân hàng lại quyết định xuống  giá từ hơn 19.000 ngàn ăn một  SD xuống hơn 21 ngàn / 1USD .Đồng tiền  mất giá điện xăng dầu tăng giá nghĩa là con ngựa bất kham là lạm phát đã thaots ra khỏi chuồng. Mần răng mà chống lạm phát ? Lào ơi giỏi thiệt.
 
          Ngày Tết Bunpimay ở Lào tất cả người Lào đều  phải đến viếng 9 cái chùa mới “đủ tiêu chuẩn” để cầu may mắn. Nhà văn Trần Công Tấn người Triệu Phong Quảng Trị hiện ở TP Hồ Chí Minh là người có thẻ bài thành viên trong Hoàng Gia Lào. Cứ đến lễ lạc Hoàng Gia là anh được mời sang. Vì anh là con nuôi của Hoàng thân Xuphanuvong. Anh Tấn quen rất nhiều  lãnh đạo nước Lào cả thủ tướng Lào. Anh Tấn kể : Khi vào chùa ông Tổng bí thư Thủ tướng Chính phủ giàu hay nghèo đều là quỳ trước Phật. Trước Phật tất cả đều bình đằng. Tổng Bí thư  tự lái xe riêng mà đi chùa. Thủ tướng tự lái xe riêng mà đi chùa. Không biết lái ô tô thì nhờ con cháu lái. Chứ không có chuyện lái xe nhà nước trực cả ngày Tết để lái xe chở  quan lớn đi làm việc riêng . Càng không có chuyện quan lớn về tỉnh  lễ chùa cũng cả đoàn xe  công an còi hụ đẹp đường. Chuyện đó ở ta  e khó ! Giỏi lắm Lào ơi !
 
          Ấn tượng nhất là người dân Lào chấp hành luật giao thông rất nghiêm. 5giờ kém 15 sáng tôi đi bộ  từ khách sạn Mina trên đường Lanexang đến Khải Hoàn môn hơn cây số đèn đỏ đèn xanh ở các ngã tư vẫn hoạt động. Có chiếc ô tô đi làm sớm đến  gặp đèn  đỏ dù  bốn phía  trước sau chẳng có xe nào người lại xe vẫn cho xe đỗ chờ đèn xanh mới vượt ngã tư. Chứ như ở Việt Nam đang đỏ vẫn vượt đèn còn vàng   chưa xanh vẫn vượt. Nước Lào không bắt buộc đội mũ bảo hiểm vì đa phần xe cộ lưu thông trên đường là ô tô ( Thành phố Viên Chăn có 400.000 dân đã có 60.000 chiếc ô tô). Thế nhưng vẫn có rất nhiều người đi xe máy trên đường phố đội mũ bảo  hiểm. Đó  là ý thức tham gia giao thông từ trong máu thịt. Nước Lào họ giáo dục công dân răng mà giỏi rứa hè ?
          Ở Lào có tới hàng trăm ngàn người gốc Việt Nam chủ yếu ở các thành thị họ đến Lào  nhiều nhất là vào năm Thân năm Dậu ( đầu những năm 1940 ). Họ phải chạy khỏi  quê hương để tránh nạn đói dang hoành hành. Họ là bộ đội tình  nguyện Việt Nam tại Lào rồi lấy vợ Lào thành người Lào.v.v... Người Lào Lùm ( người Lào sống ở thành phố Viên Chăn và các tỉnh đồng bằng phía nam) rất giống người Việt . Rất khó  phân biệt. Một người Việt làm  ăn ở Lào đã  20 năm tên là Trà này bày cho chúng tôi cách phân biệt người Việt với người Lào như sau : Vào siêu thị hay chợ thấy người nào bán mà nói thách giá trên trời thì đó là người gốc Việt; người nào mua hàng mà  trả giá một cách kiên nhẫn hàng giờ đích thị là người Việt. Người Lào chân thực thật thà mua bán ít nói thách ít trả  giá. Ở phố quán nào  bán hàng khuya tới 10 11 giờ đêm đích thị là quán người Việt. Vì người Lào chỉ  bán hàng đến 8 giờ tối là nghỉ đi nhảy lăm vông. Ở quán  nhậu nào mà có người hô “zô..zô…zô…” đích thị là người Việt 10 người ăn cắp trên phố  có 7 người Việt.v.v..
             Về tổ chức nhân sự bộ máy đảng  nhà nước nước Lào cũng văn minh hơn Việt Nam từ  mấy chục năm trước. Ở Việt Nam Tổng Bí thư đảng riêng Chủ tịch nước riêng. Còn ở Lào từ những năm 80 của thế kỷ trước ông Cay Xon Phômvihản vừa Chủ tịch Đảng vừa Thủ tưởng Chính phủ. Ở nước Lào ở Trung ương hiện nay Tổng bí thư Đảng là Chủ tịch nước ở các tỉnh Bí thư tỉnh ủy là chủ tịch tỉnh bí thư huyện ủy là chủ tịch huyện. Nên mỗi lần cán bộ Lào sang thăm Việt Nam một ông làm việc với hai ba ông Việt Nam nghĩa là một ông Lào “buộc “ hai ( có khi ba bốn ) ông Việt phải tiếp tử tế. Sang trọng lắm chứ. Oai phong lắm chứ.  Nước Lào có có 18 tỉnh và thành phố ( cả Viên Chăn) mỗi tỉnh có nhiều huyện . Cơ cấu nhân sự Đảng nhà nước như thế giảm được biên chế công việc chạy hơn tính chủ động cao hơn và nhât là tiết kiệm được rất nhiều ngân sách vì lương và lộc của mộ máy lãnh đạo Trung ương tỉnh huyện là rất cao . Nếu nước ta mà học tập Lào về  việc này thì hàng năm tiết kiệm được ba bốn trăm tỷ đồng tiền thuế của dân vì nước ta có tới 64 tỉnh 500 huyện.
            Mấy  chuyện  sơ sịa như thế cũng đủ thấy nước Lào giỏi như thế nào. Họ tiếp nhận tất cả sự  hỗ trợ của các nước nhưng không theo nước nào cả mà làm theo cách của mình. Đó là bản lĩnh !

Ngô Minh

Gửi Ty

Có cô bé tên là Nụ Cười ở Đông Hà ghép ảnh đấy. Ghiép giỏi thiẹt

Phương Xa

thư

Miềng chộ ảnh ôông đặng treo dư là ảnh lãnh tụ Thế gới.Lại còn đặng các Tổng thống danh giá và các yêm xinh đẹp nơng đợ nữa. Ôi ! Sướng thiệt.Bài viết quái hay nữa.Miềng sèm bảm ! Mơi miềng đi xe khách cùng CG HVT ĐT- 4 người cùng vô dự ngày vui của cháu.

ngominh

Gửi Huy Tập

Cưới vợ cho con mọi việc đã chuẩn bị hòm hòm. Blog ann Bần cũng giôgns như blog của Huy Tập ây. Chỉ thay bằng : ban1946

Huy Tập

Gửi Ngô MInh

Huy Tập đã làm xong Ca khúc phổ thơ bác Thanh Bần nhưng theo hướng dẫn càu Ngô Minh HT tìm mãi cũng chẳng vào nổi nhà anh Bần. Anh kiểm tra lại giùm nhé. Hôm nay 27 rồi ngày môt cưới vợ cho con trai...chắc giờ này anh chị đang bận túi bụi đây.

Ngô Minh

GửiHuy Tập

Blog của anh Bành Thanh Bần :
ban946.vnweblogs.com
Có thể liên hệ qua blog cũng được.

Ngô Minh

Gửi Huy Tập

Thế mà cáibaif thơ ấy chưa đưa vào tập nào cả vì quên. Cám ơn Huy Tập đã nhắc.

Huy Tập

Gửi Ngô Minh

Đọc Ngô Minh lại nhớ bài Đêm Lăm vông bên biển Lăng Kô. Có dịp sẽ thu thanh bài này và bài Nhịp điẹu anh Ngô Minh ạ.

hanguyen

Ở quán nhậu nào mà có người hô “zô..zô…zô…” đích thị là người Việt
----------
Đi cho biết đó biết đây
Nhìn người ngẫm lại...bầy hầy buồn đau!

Tiếng "zô..zô..zô..." là tiếng Việt nên chắc chắn là người Việt mới zô zô!

Không biết từ thuở nào mà người Việt đã tạo nên văn hóa nhậu bầy hầy như thế zô zô zô bất kể giờ giấc... trong nước hay ở nước ngoài!