“NGƯỜI TÌNH” TRỊNH CÔNG SƠN

By NGÔ MINH

alt
Trịnh Công Sơn- Ngô Vũ Dao Ánh        

  alt 

               

“NGƯỜI TÌNH” TRỊNH CÔNG SƠN

                                                                      Ngô Minh

         1.  10 năm Trịnh Công Sơn  rời xa “cõi tạm” âm nhạc của Trịnh vẫn  vang lên ở mọi ngõ ngách trong tâm thức Việt đời sống Việt. Trong hơn 600 ca khúc Trịnh Công Sơn gửi lại ngoài  âm nhạc cách mạng nhạc phản chiến còn lại  đa phần là tình ca . Có thể nói Trịnh Công sơn là người tình của cuộc đời của con người của thiên nhiên muôn thuở : Tàn đông con nước kéo lên / Chút tình mới chớm đã viên thành...( Đoá hoa vô thường) ; hay Chiều nay còn mưa sao em không lại  / Nhỡ mai trong cơn đau vùi  / Làm sao có nhau hằn lên nỗi đau  ( Diễm xưa).v.v.. Vậy NGƯỜI TÌNH  của Trịnh Công Sơn là ai ? Đó là câu hỏi của bạn của tôi mỗi khi nghĩ về Trịnh …

   Tôi là người sinh sau gặp anh Sơn khi Huế giải phóng .Gần gũi mấy năm tôi không nghe anh kể chuyện nhiều về  những mối tình của mình . Phong phanh bạn bè kể rằng anh Sơn đã một lần ’cưới vợ’ đầu những năm 60 của thế kỷ trước. “Ngươì tình” Trịnh Công Sơn đó là một người đẹp nổi tiếng  ở Sài Gòn có tên là Th. Hoàng Phủ Ngọc Tường kể : Cô ấy là một người Hoa. Đám cưới sang trọng . Sau đám cưới phòng “tân hôn” của cô dâu chú rể vẫn ở khách sạn. Bạn bè cũng nghỉ ở đó mai mới về. Đêm mọi người  cứ tưởng Trịnh sẽ có một đêm “động phòng” hạnh phúc nhưng trong khuya bỗng Trịnh Công Sơn chạy sang  xin nằm ngủ với bạn… Không hiểu  thông tin ấy chính xác tới mức nào. Theo nhà văn Bửu Ý người bạn rất thân của Trịnh chính xác thì Trịnh Công Sơn đã hai lần tính chuyện “cưới vợ”. Cả hai lần đều sau 1975. Lần thứ nhất là năm 1983 Trịnh chuẩn bị cưới   người phụ nữ có tên là C.N.N sống ở Paris. Trịnh đã gửi thư cho Bửu Ý ngày 30.7.1983  rằng  “Moi sẽ làm đám cưới trong tháng tới. Cố gắng vào thì vui hơn” nhưng dự định cưới vợ lần ấy của Trịnh đã không thành . Năm 1990 Trịnh Công Sơn lại tổ chức cưới vợ người phụ nữ này là V.A lễ cưới đã chuẩn bị xong cô dâu đã may áo cưới nhưng đến phút cuối không hiểu tại sao anh lại khước từ hạnh phúc. Ngoài những “người đẹp” trên có một cô gái Nhật Bản tên là  Michiko yêu Trịnh tha thiết và Trịnh cũng yêu. Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường trong  cuốn bút ký “Trịnh Công Sơn- Cây đàn lia của Hoàng tử bé” ( NXB Trẻ 2005) thì Nhiều thiếu nữ ”fan” của nhạc Trịnh Công Sơn vẫn lui tới với anh hằng ngày tìm thấy ở anh một tình bạn vong niên thật dễ thông cảm vừa là một người tình lãng du của  mọi lứa tuổi. Nhiểu bạn gái trong đó có những người tình cũ của anh đã trở về thăm anh như thăm lại nỗi cô đơn bẩm sinh khi người ta còn trẻ”. Cô gái Nhật Bản Yosshii Michico đã bỏ ra  ba năm học tiếng Việt để  nói chuyện được với Trịnh .Và làm luận văn cao học về nhạc nhạc phản chiến của Trịnh . Trịnh cũng có những năm tháng yêu một ca sĩ Hà Nội và đã viết những bài hát riêng cho ca sĩ này thể hiện . Trịnh Công Sơn thổ lộ:” Phải cảm ơn H.N vì nàng đã làm cho mình không chỉ tồn tại như một kẻ nhắc vở đến từ quá khứ”. Nhưng tất cả cuộc tình đều không đi đến kết quả. Nên  kết cục Trịnh Công Sơn đã đi vào cõi vĩnh hằng một mình như khi mẹ sinh ra !   “Từng người tình bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ”…  

                  

           2. Nhưng nếu tính “người tình ”tâm hồn của Trịnh phải kể đến Bích Diễm Khánh Ly.  Sau ca khúc  “Ướt mi” đầu thập niên 60  ở  Huế   Trịnh Công Sơn đã rung động theo hình ảnh một thiếu nữ mảnh mai con của một vị giáo sư dạy Pháp văn: Ngô Vũ Bích Diễm. Hình ảnh này sẽ vương lại mãi trong trái tim ông như một vết thương  thành vết sẹo giữa cuộc đời.  Ca khúc nổi tiếng “Diễm xưa” ra đời một ca khúc đánh dấu đặc biệt trong đời của Trịnh và tồn tại lâu bền

                                        Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ

                                        Dài tay em mấy thuở mắt xanh xao…

                                                                                ( Diễn Xưa)

        Diễm xưa đã trở thành một hình dung từ chỉ cái đẹp nhạc Trịnh mà không biết bao nhiêu thương nhân Việt đã lấy để đặt tên cho quán của mình.. Hỏi về chuyện Diễn xưa Trịnh Công Sơn trả lời rằng :” Ngày xưa dường như cả thế hệ tôi là vậy yêu một mái tóc một dáng hình một ngày chỉ cần nhìn thấy mặt nhau thấy em qua khung cửa sổ là cả ngày thấy vui”. Trong ca khúc Diễm Xưa có đoạn ca từ bất tử : Mưa vẫn hay mưa cho đời biển động / Làm sao em biết bia đá không đau / Xin hãy cho mưa qua miền đất rộng / Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau. Ấy là triết lý cuộc đời triết lý Thiền mà Trịnh Công Sơn đã phát hiện ra  từ khi còn rất trẻ.

         Nhưng phải nói rằng với Trịnh Công Sơn Khánh Ly mới là Người Tình muôn đời. Dường như toàn bộ tình ca Trịnh là viết riêng dành cho giọng hát Khánh Ly . Nói theo cách của Hoàng Phủ Ngọc Tường  thì “với Sơn Khánh Ly luôn luôn là giọng hát Người Tình”.  Sau khi tốt nghiệp trường Sư phạm Quy Nhơn Trịnh Công Sơn được bổ lên dạy học ở  Bảo Lộc. Và Trịnh đã gặp Khánh Ly với cái tên Lệ Mai ở phòng trà Tulipe Rouge Đà Lạt. Thế là “nên duyên” . Nhạc Trịnh Công Sơn bắt nguồn từ triết học hiện sinh và tư tưởng Phật học nhưng lại chọn riêng một  NGƯỜI TÌNH để  gửi – đó là Khánh Ly.   Trịnh nghe Khánh Ly hát nhận ra ngay  giọng hát của cô ca sĩ này phù hợp với những bản nhạc tâm thức  của mình . Trịnh Công Sơn kể : “Gặp gỡ ca sĩ Khánh Ly là một may mắn tình cờ không phải riêng cho tôi mà còn cho cả Khánh Ly…Tôi đã mời Khánh Ly hát và rõ ràng giọng hát của Khánh Ly rất hợp với những bài hát của mình. Từ lúc đó Khánh Ly chỉ hát nhạc của tôi mà không hát nhạc người khác nữa.  Khánh Ly kể lại giai đoạn cơ cực  nhưng đầy hạnh phúc ấy: “Thực sự tôi rất mê hát. Không mê hát thì tôi không có đủ can đảm để đi hát với anh Sơn mười năm mà không có đồng xu cắc bạc nào phải chịu đói chịu khổ chịu nghèo không cần biết đến ngày mai không cần biết tới ai cả mà chỉ cảm thấy mình thực là hạnh phúc cảm thấy mình sống khi mình được hát những tình khúc của Trịnh…” Những ngày tháng cuối năm 1965 đó bằng cây đ&